Çukur Çanak Mantarı

Çukur Çanak Mantarı

├çukur ├çanak Mantar─▒ (Sarcosphaera coronaria) Sarcosphaera coronaria, ├╝lkemizde yayg─▒n olarak ├çukur ├çanak Mantar─▒ olarak bilinir. T├╝rkiye Mantarlar─▒ Listesi (Aral─▒k 2020 ) isimli kitapta ise (b├╝y├╝k ├Âzveri ile 100 e yak─▒n akademisyen taraf─▒ndan haz─▒rland─▒) Al├žanak Mantar─▒ olarak isimlendirilmi┼čtir. Y├Ârelere g├Âre ald─▒─č─▒ di─čer isimler ise, Kurt kula─č─▒, kuzu kula─č─▒, kulak mantar─▒, ├žanak mantar─▒, kase mantar─▒, g├Âbek kula─č─▒d─▒r. Biz bu enteresan, s─▒ra d─▒┼č─▒, lakin t├╝ketilmemesi gereken zehirli mantar─▒ ÔÇťTAS Mantar─▒ÔÇŁ olarak adland─▒rd─▒k! Sinonimleri, yani literat├╝rde bilinen di─čer isimleri Sarcosphaera crassa ve Sarcosphaera eximia. Caulocarpa montana, Peziza coronaria, Peziza crassa, Peziza eximia, Pustularia coronaria,…

devam─▒n─▒ oku ...

M├╝rekkep mantar─▒ (Coprinus spp.)

M├╝rekkep mantar─▒

M├╝rekkep mantar─▒ (Coprinus spp.) Birinci fermantasyon s─▒ras─▒nda y─▒─č─▒n ├╝zerinde, ├Ân geli┼čme devresinde kompost ├╝zerinde veya yeni topraklanm─▒┼č yast─▒klar ├╝zerinde g├Âr├╝len ┼čapkal─▒ bir mantard─▒r. ─░nce uzun ├žan ┼čeklindedir. ├ľnce krem renginde daha sonra mavimsi siyah ve pullu bir g├Âr├╝n├╝m al─▒r. Bu mantar bazen yast─▒klar ├╝zerinde salk─▒mlar halinde geli┼čir. Kompostun derinliklerine kadar uzanan dayan─▒kl─▒ saplara sahiptir. ┼×apkalar g├Âr├╝nmelerinden birka├ž g├╝n sonra ├ž├╝r├╝r ve siyah─▒ms─▒ renkte yap─▒┼čkan bir y─▒─č─▒n olu┼čturur. Past├Ârizasyonda optimum s─▒cakl─▒klarda tutulamayan kompostta m├╝rekkep mantar─▒na rastlamak m├╝mk├╝nd├╝r. Adi m├╝rekkep mantar─▒ (common ink cap) veya m├╝rekkepli mantar (inky cap) olarak bilinen Coprinopsis…

devam─▒n─▒ oku ...

K├╝lt├╝r mantar─▒ zehirler mi?

sepette k├╝lt├╝r mantarlar─▒

K├╝lt├╝r mantar─▒ zehirler mi? KonyaÔÇÖn─▒n Bey┼čehir ─░l├že Sa─čl─▒k M├╝d├╝r├╝, zaman zaman insanlar i├žin tehdit haline gelebilen do─čada kendili─činden yeti┼čen mantarlar konusunda vatanda┼člar─▒ uyar─▒rken, k├╝lt├╝r mantarlar─▒ ile ilgili bilgi verdi. ─░l├že Sa─čl─▒k M├╝d├╝r├╝, k├╝lt├╝r mantarlar─▒n─▒n zehirleyip zehirlemeyece─či konusunda da bilgiler verdi. K├╝lt├╝r mantarlar─▒n─▒n b├╝nyelerinde zehirli maddeleri bulundurmad─▒─č─▒ndan bir zehirlenme g├Âr├╝lmesinin m├╝mk├╝n olmayaca─č─▒n─▒ belirten ─░l├že Sa─čl─▒k M├╝d├╝r├╝, buna ra─čmen mantarlar─▒n yeti┼čti─či ortam itibariyle, baz─▒ mikroorganizmalar─▒n mantar─▒n ├╝zerinde bulunabilece─čine dikkat ├žekti. Bu mikroorganizmayla bula┼č─▒k mantarlar─▒n ├ži─č olarak yenmesi sonucunda ├žok hafif mide ve ba─č─▒rsak ┼čikayetlerinin geli┼čebilece─čini de vurgulayan ─░l├že Sa─čl─▒k M├╝d├╝r├╝, ÔÇťBunlara ilaveten,…

devam─▒n─▒ oku ...

Zehirli mantar ├Âzellikleri

Al sinek├ži mantar─▒

Zehirli mantar ├Âzellikleri ├ťlkemizde besin maddesi olarak t├╝ketilen mantarlar yan─▒nda, t├╝r olarak say─▒lar─▒ 70 civar─▒nda olan ve ├že┼čitli toksik madde i├žeren makromantar bulunmaktad─▒r. Geli┼čme d├Ânemlerinde bu mantarlar─▒n bilin├žsizce toplanarak yenmesi ile olu┼čan zehirlenme olaylar─▒ hemen hemen her y─▒l g├Âr├╝lmektedir. Bu zehirlenmelerin baz─▒lar─▒ ucuz atlat─▒l─▒rken, baz─▒lar─▒ da ├╝z├╝c├╝ ├Âl├╝mlere yol a├žmaktad─▒r. B─░LMED─░─×─░N─░Z MANTARI YEMEY─░N─░Z! Zehirli mantarlar─▒ kolayca tan─▒mak i├žin pratik ayr─▒m noktalar─▒ yoktur. Bu nedenle iyi tan─▒nmayan, yabani, bilinmeyen mantarlar─▒n yenmemesi gerekir. ├ľnerimiz; * Ellendi─činde sararan ├žay─▒r mantarlar─▒ndan (Agaricus t├╝rleri); * DDT, turp kokusunda olan orman mantarlar─▒ndan (Hebeloma, Inocybe, Cortinarius t├╝rleri);…

devam─▒n─▒ oku ...

├ľld├╝ren 10 mantar t├╝r├╝ne dikkat

Podostroma cornu-damae

├ľld├╝ren 10 mantar t├╝r├╝ne dikkat T├╝rkiye genelinde tespit edilen yakla┼č─▒k 2 bin 400 mantar t├╝r├╝nden 100’├╝n├╝n zehirli, 10’unun ise ├Âld├╝r├╝c├╝ etkiye sahip oldu─ču belirlendi. Mu─čla ├ťniversitesi Mantar Ara┼čt─▒rma ve Uygulama Merkezi M├╝d├╝r├╝ Prof. Dr. Mustafa I┼č─▒lo─člu, ├Âzellikle ya─čmurla birlikte do─čadaki varl─▒klar─▒ dikkat ├žeken mantarlardan her y─▒l ├žok say─▒da ki┼činin zehirlenerek ya┼čam─▒n─▒ yitirdi─čini s├Âyledi. Mantarlar─▒n zehirli olup olmad─▒─č─▒n─▒ anlaman─▒n olduk├ža g├╝├ž oldu─čunu aktaran I┼č─▒lo─člu, 25 y─▒ldan bu yana T├╝rkiye’deki mantar t├╝rleri hakk─▒nda ara┼čt─▒rmalar yapt─▒─č─▒n─▒ hat─▒rlatarak, “Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda T├╝rkiye genelinde 2 bin 400 civar─▒nda mantar t├╝r├╝ ortaya ├ž─▒kar─▒ld─▒. Bunlardan 100’├╝ zehirli olarak…

devam─▒n─▒ oku ...

├ľl├╝m mele─či

├ľl├╝m mele─či

├ľl├╝m mele─či Amanita phalloides (K├Âyg├Â├ž├╝ren, Evcikk─▒ran olarak da adland─▒r─▒l─▒r.) K├Âyg├Â├ž├╝ren mantar─▒ (Latince Amanita phalloides; evcikk─▒ran ya da ├Âl├╝m mele─či de denir), Amanitaceae familyas─▒ndan zehirli bir mantar t├╝r├╝. T├╝rkiye’deki ├Âl├╝mc├╝l zehirlenmelerin neredeyse %90 kadar─▒ndan sorumlu, son derece zehirli ve tehlikeli bir mantard─▒r. Bu mantara yaz ba┼člar─▒nda ve sonbahar aylar─▒nda ormanlarda ├žok s─▒k rastlan─▒r. Mantar─▒n i├žerdi─či amanitin (├Âzellikle, Amanotoxinler’den alfa amanitin) ve phalloidin maddeleri, sindirildikten 8-12 saat sonra ilk belirtilerini g├Âsterir ve 3-4 g├╝n i├žinde karaci─čer-b├Âbrek metabolizmas─▒n─▒ yok eder. Zehirine kar┼č─▒ hen├╝z yetkin bir ila├ž geli┼čtirilememi┼čtir. Tedavide silibinin dihydrogen disuccinate disodium enjeksiyonu…

devam─▒n─▒ oku ...

Yalanc─▒ dede mantar─▒

Yalanc─▒ dede mantar─▒

Yalanc─▒ dede mantar─▒ Lepiota bruneoincarnata (Agaricales/Lepiotaceae) Tehlikeli ve ├Âld├╝r├╝c├╝ bir mantard─▒r. Halk aras─▒nda “dede mantar─▒” olarak bilinen yenilebilir mantarlar ile kar─▒┼čt─▒r─▒labilir. ┼×apka, 3,5 cm ├žap─▒nda k├╝remsi, biraz d─▒┼čb├╝key, mantar olgunla┼čt─▒k├ža d├╝zlemsel bir hal al─▒r. Kenarlar─▒ ince olup, e─čik de─čildir. Kutik├╝l yap─▒┼č─▒k kurudur. ┼×apkan─▒n merkezinde konsantrik durumlu kestane renkli pullar bulunmas─▒ tipik olup, ┼čapkan─▒n rengi k─▒rm─▒z─▒ms─▒d─▒r. Lameller; s─▒k├ža dizilidirler, 5-10 mm. geni┼člikte, nazik ve sapa kadar ula┼č─▒r. Renk beyaz─▒ms─▒d─▒r. Sap; 3×0.6 cm., ┼čapkadan ayr─▒labilir. Bazen ├╝stte ve altta biraz daralabilir, sap lamellerin alt─▒nda vazo gibidir. saplar─▒nda ortaya yak─▒n yerbir yerde annulus…

devam─▒n─▒ oku ...

Al sinek├ži mantar─▒

Al sinek├ži mantar─▒

Al sinek├ži mantar─▒ Amanita muscaria (Gelin mantar─▒ olarak ta adland─▒r─▒l─▒r) ─░botenik asit, m├╝simol gibi zehirli bile┼čikler i├žeren zehirli bir mantard─▒r. Pantherina sendromu zehirlenmesine yol a├žar. Yaratt─▒─č─▒ delilik krizleri 4-6 saat s├╝rer. Bu mantardan etkilenenlerde; ruh halinin de─či┼čmesi, (keyifli veya kayg─▒l─▒ durum), nedensiz g├╝lme, hayal g├Ârme, konu┼čma g├╝├žl├╝─č├╝, kas spazmlar─▒, g├Ârme ve i┼čitme bozuklu─ču, yorgunluk gibi belirtiler g├Âr├╝l├╝r. Bu mantardan zehirlenmelerde ├Âl├╝m olay─▒ nadirdir, ├Âzellikle k├╝├ž├╝k ├žocuklarda tehlikeli olabilmektedir. Sinek mantar─▒ (Amanita muscaria), Gelin mantar─▒ olarak da bilinen, Amanitaceae familyas─▒ndan zehirli ve hal├╝sinojen bir mantar t├╝r├╝d├╝r. ─░botenik asit, m├╝simol gibi zehirli…

devam─▒n─▒ oku ...

A─čulu mantar

A─čulu mantar

A─čulu mantar Omphalotus olearius (Agaricales/Tricholomataceae) Zehirli bir t├╝r olan bu mantar, yurdumuzda yeti┼čen “C├╝ce k─▒z, Me┼če mantar─▒, Horoz mantar─▒” olarak tan─▒nan Cantharellus cibarus ile kar─▒┼čt─▒r─▒labilir. Fakat bu t├╝r daha yumurta sar─▒s─▒ renkli, ├╝zeri ya─čl─▒ms─▒ gibi, lamellerinin ├žatall─▒ ve aralar─▒n─▒n birle┼čmi┼č olmas─▒yla ay─▒rt edilir. ┼×apka, 7-10 cm, konveks, sonra huni bi├žimli, ├╝st y├╝zeyi portakal sar─▒s─▒, ipek gibi parlak, dalgal─▒, ya┼čl─▒larda portakal─▒ms─▒-kahverenklidir. . A─čulu mantar yay─▒l─▒┼č─▒Lameller; de─či┼čik uzunluklarda, e┼čit de─čil, s─▒k, yakla┼č─▒k 5-6 mm. eninde, ince, sapa dekurrent olarak ba─član─▒r. Sar─▒ms─▒ turuncu renkli, parlak, kenarlar─▒ akut, genellikle di─čer k─▒s─▒mlara ra─čmen daha koyudur.…

devam─▒n─▒ oku ...