Fungal hastal─▒klar

Mantar Fungal Hastal─▒klar

Fungal hastal─▒klar
2.4. Fungal Hastal─▒klar
2.4.1. Islak Kabarc─▒k:
Belirtisi: K├╝lt├╝r mantarlar─▒ ├╝zerinde ├žok s─▒k rastlanan ve b├╝y├╝k zararlara yol a├žan bir k├╝ft├╝r. Bu k├╝f meydana geldi─či zaman yast─▒klar ├╝zerinde sa─čl─▒kl─▒ bir tek mantar─▒n geli┼čemedi─či durumlar vard─▒r.

Hastal─▒k, toplu i─čne formundaki gen├ž mantarlar enfekte oldu─ču zaman mantarlar anormal ┼čekilde geli┼čirler. Hatta bunlar mantara bile benzemezler.

Normalden ├Ânce g├Âr├╝len birinci ├╝r├╝n dalgas─▒nda beyaz─▒ms─▒ gri par├žalar ve ┼čekilsiz y─▒─č─▒nlar bir yumruk b├╝y├╝kl├╝─č├╝ kadar geli┼čir. B├Âyle bir durumda ├Ârt├╝ topra─č─▒, ─▒slak kabarc─▒k enfeksiyonuna u─čram─▒┼č demektir.

Enfeksiyon, mantarlar belli bir b├╝y├╝kl├╝─če ula┼čt─▒ktan sonra olursa, kal─▒n sap olu┼čumu dikkati ├žeker. Mantar g├Âvdesinin t├╝m├╝ ├Ânce beyaz, daha sonra kahverengi misellerle kaplan─▒r.

Yay─▒lmas─▒: Yeti┼čtirici hastalanm─▒┼č g├Âvde ve di─čer hastal─▒kl─▒ par├žalar─▒ birka├ž g├╝n toplama kab─▒nda b─▒rak─▒rsa, hastal─▒k ├ževreye kolayl─▒kla yay─▒l─▒r. A┼č─▒lamadan sonraki g├Âr├╝len enfeksiyon eller, aletler, sinek ve b├Âcekler yoluyla yay─▒l─▒r. ├ľzellikle hastal─▒kl─▒ mantarda su damlalar─▒n─▒n etrafa s─▒├žramas─▒ sa─čl─▒kl─▒ k├╝lt├╝rler ├╝zerine ta┼č─▒nmas─▒nda en belirgin yoldur.

├ľnlemler ve M├╝cadelesi: Islak kabarc─▒k hastal─▒─č─▒n─▒n kontrol├╝ olduk├ža zordur. ├ç├╝nk├╝ Mycogone miselleri ├Ârt├╝ topra─č─▒ ├╝zerinde oldu─ču kadar, i├žinde de geli┼čebilmektedir. ├ľrt├╝ topra─č─▒ iyi dezenfekte edilmi┼čse, k├╝f alt katlara hemen yay─▒lamaz. Bu durum ├Ânlem almada bir ├Âl├ž├╝ olabilmektedir.

Yast─▒klar ├╝zerindeki g├Âvde par├žalar─▒n─▒ kald─▒rmak, hastal─▒kl─▒ materyali ├╝retim yerinden uzakla┼čt─▒rmak ve yok etmek gerekir. Yast─▒klar ├╝zerinde sadece birka├ž kabarc─▒k etmenine rastlan─▒ld─▒─č─▒nda, ├╝zerlerine tuz d├Âk├╝lmeli ve bu k─▒s─▒m CuSO4 eri─čine bat─▒r─▒lm─▒┼č bir ka┼č─▒k yard─▒m─▒yla al─▒nmal─▒d─▒r. Daha ba┼čka bir ├Ânlem olarak da hastal─▒kl─▒ alan ├╝zerine formaldehit ├žok d├╝┼č├╝k dozlu bir eriyik p├╝sk├╝rt├╝l├╝r, kire├ž tozu serpilir ve daha sonraki g├╝nlerde bu k─▒s─▒m tamamen kald─▒r─▒l─▒p at─▒l─▒r.

2.4.3. Ye┼čil Zeytin K├╝f├╝ (Chaetomium globosum):
Belirtisi: Yeni s─▒cakl─▒k uygulamas─▒ yap─▒lan kompost i├žinde ve ├╝zerinde beyaz t├╝y gibi par├žac─▒klar halinde g├Âr├╝l├╝r. Birka├ž g├╝n sonra beyaz t├╝yler tamamen kaybolur ve koyu zeytin ye┼čili veya siyaha yak─▒n spor k├╝meleri olu┼čur. K├╝f, siyaha ├žalan kompost kal─▒nt─▒lar─▒ ├╝zerinde geli┼čir ve etrafa nemli k├╝f kokusu sa├žar. B├Âyle bir kompost i├žinde mantar misel geli┼čimi ├žok az veya hi├ž olmaz. Kompost i├žindeki k├╝f├╝n yo─čunlu─ču ├žok fazla de─čilse bazen birka├ž hafta sonra geli┼čen mantar miselleri taraf─▒ndan ├╝zeri ├Ârt├╝lebilir.

Ye┼čil zeytin k├╝f├╝n├╝n meydana ├ž─▒kmas─▒ i├žin elveri┼čli ortam, s─▒cakl─▒k ve uygulamas─▒ndan sonra kompost i├žinde amonya─č─▒n kalmas─▒ veya amonyak olu┼čmas─▒d─▒r. Y├╝ksek s─▒cakl─▒kta (60 – 62 ┬░C) uzun s├╝re past├Ârizasyon zay─▒f havaland─▒rma yan─▒nda birinci fermantasyon sonunda fazla miktarda azotun kalmas─▒ ve ikinci fermantasyonun ├žok k─▒sa yap─▒lmas─▒, kompost i├žinde y├╝ksek oranda amonya─č─▒n birikmesine neden olmaktad─▒r. Bazen protein bile┼čiklerinin ba┼čar─▒s─▒z bir ┼čekilde amonya─ča d├Ân├╝┼čmesi bile bu k├╝f├╝n geli┼čmesi i├žin uygun bir ortam yaratabilir.

Bunu da oku :  K├╝lt├╝r mantar─▒nda mumya hastal─▒─č─▒

Yay─▒lmas─▒: Hastal─▒k yeti┼čtirme odas─▒ndaki hava ak─▒m─▒ sonucu sporlar─▒n da─č─▒lmas─▒yla olur. ─░yi olmayan hijyenik ├Ânlemler hastal─▒─č─▒n ta┼č─▒nmas─▒na yol a├žar.

├ľnlenmesi ve M├╝cadelesi: Fermantasyonun birinci safhas─▒n─▒n iyi yap─▒lmas─▒yla son aktarma esnas─▒nda komposta yeniden y├╝ksek dozda azot verilmemesi, ikinci fermantasyon s─▒ras─▒nda fazla taze hava verilmesi ve optimal s─▒cakl─▒─č─▒n muhafaza edilmesi gerekir. Bula┼čma misel a┼č─▒lamadan ├Ânce ├ž─▒kt─▒─č─▒ndan komposttaki fazla amonyak uzakla┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. E─čer a┼č─▒lamadan sonra k├╝f tespit edilirse yeti┼čtirme odas─▒ ├žok kuvvetli havaland─▒r─▒lmal─▒d─▒r.

Ye┼čil zeytin k├╝f├╝n├╝n varl─▒─č─▒ ├╝zerinde ku┼čku duyulursa a┼č─▒lamadan sonra k├╝lt├╝re s├╝perfosfat ├ž├Âzeltisi at─▒lmas─▒ tavsiye edilir.

2.4.4. Beyaz Al├ž─▒ Hastal─▒─č─▒ (Scopuleariopsis fimicola)
Belirtisi: ├ľrt├╝ topra─č─▒ katlar─▒n─▒n en ├╝st k─▒sm─▒nda veya kasalar─▒n tahtalar─▒ aras─▒ndaki yar─▒klarda, kompostun d─▒┼č k─▒sm─▒nda s─▒k s─▒k g├Âr├╝l├╝r. Hastal─▒─č─▒n en ├Ânemli belirtisi belli bir s├╝re beyaz ve t├╝yl├╝ olarak geli┼čim g├Âstermesi ve daha sonra merkezi beyaz bir toz halini almas─▒d─▒r. Bu durum ├Ârt├╝ topra─č─▒ ├╝zerine kire├ž serpilmi┼č hissini uyand─▒r─▒r. Ge├ž a┼čamada bu noktalar ├Ânce pembe daha sonra ise kahverengimsi bir renk almaktad─▒r. ├çok ya┼čl─▒ noktalar bazen sar─▒ k├╝fle kar─▒┼čt─▒r─▒l─▒r. Hastal─▒─č─▒n meydana geldi─či k─▒sm─▒n alt─▒ndaki kompost i├žinde de beyaz al├ž─▒ hastal─▒─č─▒ misellerinin s─▒k olarak geli┼čti─či g├Âr├╝l├╝r. Bu alanlarda mantar misellerin geli┼čmesi k─▒s─▒tlan─▒r veya tamamen durur. Enfeksiyona u─črayan kompost siyahla┼č─▒r ve ├ž├╝r├╝k kokusu duyulur.

Yay─▒lmas─▒: Hastal─▒k kompost ile i┼čletmeye yay─▒l─▒r. Eski ve k├Ât├╝ depolanm─▒┼č g├╝bre bu hastal─▒─č─▒n ├ž─▒kmas─▒na neden olur. ├ľzellikle kompost haz─▒rlamada kar─▒┼č─▒m─▒n fazla ─▒slak olmas─▒, oksijen yetersizli─či ve ─▒s─▒nma azl─▒─č─▒, kompostun iyi geli┼čmemesi, pH’─▒n y├╝ksek kalmas─▒ sonucunu getirir. Bunun yan─▒nda eski ve y─▒pranm─▒┼č kasalar─▒n kullan─▒lmas─▒, hasat veya di─čer ├žal─▒┼čan ki┼čilerin hijyenik tedbirlere uymamas─▒ hastal─▒─č─▒n yay─▒lmas─▒nda b├╝y├╝k etkendir.

├ľnlenmesi ve M├╝cadelesi: Fermantasyon dikkatli bir ┼čekilde yap─▒lmal─▒d─▒r. Kar─▒┼č─▒m─▒n i├žine konacak al├ž─▒ miktar─▒ iyi saptanmal─▒ ve y─▒─č─▒n─▒n ─▒s─▒nmas─▒ndan ├Ânce ve sonra ├žok fazla ─▒slakl─▒k bulunmamal─▒d─▒r. Birinci ve ikinci fermantasyonda kompostun yeterli havalanma ko┼čullar─▒ sa─članmal─▒d─▒r. Past├Ârizasyonda ve yeti┼čtirme odalar─▒nda kullan─▒lan kasalar─▒n enfeksiyon kayna─č─▒ olmamas─▒ i├žin gerekli temizlik yap─▒lmal─▒d─▒r.

2.4.5. Kahverengi al├ž─▒ Hastal─▒─č─▒(Papulaspora byssina)
Belirtisi: Mantar i┼čletmelerinde olduk├ža s─▒k g├Âr├╝l├╝r fakat beyaz al├ž─▒ hastal─▒─č─▒ndan daha az ├Âneme sahiptir. Kompostun ve daha sonra ├Ârt├╝ topra─č─▒n─▒n ├╝zerinde beyaz lekeler olu┼čur. Bu lekelerin orta k─▒sm─▒ndan misellerin koyula┼čt─▒─č─▒ ve kahverengine d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝ g├Âr├╝l├╝r. Bula┼č─▒k k─▒s─▒mda ├╝r├╝n azalmas─▒ olur.

Bunu da oku :  Mantarda hastal─▒k ve zararl─▒lar

Yay─▒lmas─▒: Yay─▒lmas─▒ beyaz al├ž─▒ hastal─▒─č─▒ndaki gibidir. Hijyenik tedbirlere uyulmamas─▒ hastall─▒─č─▒n yay─▒lmas─▒na neden olur.

├ľnlenmesi ve M├╝cadelesi: Beyaz al├ž─▒ hastal─▒─č─▒nda al─▒nmas─▒ ├Ânerilen t├╝m ├Ânlemler bu hastal─▒k i├žin de ge├žerlidir.

2.4.6. Ye┼čil k├╝f( Trichderma sp.):
Belirtisi: Mantar yeti┼čtiricilinde eski i┼čletmelerde daha ├žok g├Âr├╝len bir hastal─▒kt─▒r. Temiz olmayan kasalar─▒n kullan─▒lmas─▒, kesilen mantar sap art─▒klar─▒n─▒n oldu─ču gibi b─▒rak─▒lmas─▒ sonucu ├Ârt├╝ topra─č─▒ ├╝zerinde ve mantarlar aras─▒nda beyaz pamuksu miselleri ile dikkati ├žeker. Kompost ├╝zerinde mantar misellerinin geli┼čmeye ba┼člamas─▒ndan 48 saat sonra g├Âr├╝l├╝rler. Ye┼čil k├╝f miselleri daha h─▒zl─▒ geli┼čti─činden mantar misellerinin geli┼čmesi durur. Kompost ├╝zerine tohumluk misel serpildi─činde bu durum ortaya ├ž─▒kmaz.

Yay─▒lmas─▒: Ye┼čil k├╝f sporlar─▒ hava hareketi ile yay─▒l─▒r. Ayr─▒ca ├Ârt├╝ topra─č─▒ ├╝zerine b─▒rak─▒lan mantar art─▒klar─▒ ├Ânemli enfeksiyon kayna─č─▒d─▒r. Y├╝ksek hava nemi, kompost ├╝zerinin ─▒slak olmas─▒, havaland─▒rma azl─▒─č─▒ ye┼čil k├╝f olu┼čumunu h─▒zland─▒r─▒r.

├ľnlenmesi ve M├╝cadelesi: Hastal─▒kl─▒ mantarlar, hasat art─▒klar─▒ temizlenmelidir. Kuvvetli havaland─▒rma yapmak, nem miktar─▒n─▒ azaltmak ve kompost ├╝zerinin ─▒slak b─▒rak─▒lmamas─▒na dikkat edilmelidir. ├ľn geli┼čme devresinde kompost y├╝zeyi ka─č─▒tla ├Ârt├╝lmeli ve formalin ├ž├Âzeltisi ile m├╝cadele yap─▒lmal─▒d─▒r. Kompostun a┼č─▒lanmas─▒ s─▒ras─▒nda ye┼čil k├╝f ile bula┼čm─▒┼č tohumluk kullanmaktan ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r.

A┼č─▒lama s─▒ras─▒nda kompost s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n 24┬║C’yi ge├žmemesine dikkat edilmelidir.S─▒cakl─▒k art─▒┼č─▒ kompostdaki t├╝m organizmalar─▒n aktivitesini artt─▒r─▒rken k├╝lt├╝r mantar─▒n─▒n geli┼čmesini k─▒s─▒tlamaktad─▒r. ├ľn geli┼čme odas─▒nda kompostun konulmas─▒ndan sonra %0.5’lik formalinle dezenfeksiyon yap─▒lmal─▒ ve 24 saat sona havaland─▒rma yap─▒larak formalin buhar─▒ di┼čari at─▒lmal─▒d─▒r. Bu yolla yap─▒lacak m├╝cadele ye┼čil k├╝f geli┼čimini b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de engellemektedir.

2.4.7. Sar─▒ k├╝f (Chrysosparium spp.)
Belirtisi: Kompost ile ├Ârt├╝ topra─č─▒ aras─▒ndaki s─▒n─▒r ├╝zerinde kahverengi sar─▒ benekler halinde g├Âr├╝l├╝r. Bu benekler 1-2 cm b├╝y├╝kl├╝─č├╝ne eri┼čebilir. Bazen beneklerin bir araya gelmesinden birle┼čik formda sar─▒ y─▒─č─▒nlar da olu┼čabilir. Mantarlar─▒n hasad─▒n─▒ takip eden birinci veya ikinci haftadan itibaren, ├žok say─▒da ├Âl├╝ mantar olu┼čur ve birden bire azal─▒r. bu durum sar─▒ k├╝f├╝n yapt─▒─č─▒ en ├Ânemli zarar ┼čeklidir. Sar─▒ k├╝f├╝n ya┼čam d├Ânemi hakk─▒nda bilgiler azd─▒r. Bilinen, kompostun past├Ârizasyon s─▒ras─▒nda yeterli s─▒cakl─▒k d├╝zeyine ula┼čmamas─▒ ve yeterli s├╝re bu s─▒cakl─▒kta kalmamas─▒d─▒r.

Yay─▒lmas─▒: Yeti┼čtirme odalar─▒nda tahta aksam ├╝zerinde geli┼čerek, havaland─▒rma s─▒ras─▒nda sporlar─▒n da─č─▒lmas─▒yla yay─▒l─▒r. Sar─▒ k├╝f , genellikle 2. ├ťr├╝n dalgas─▒nda g├Âr├╝nmesine ra─čmen 1.ve2. ├╝r├╝n dalgas─▒ sonunda da g├Âr├╝lebilir. K├╝f a─č─▒r kompostta saman─▒ fazla olan hafif komposta g├Âre daha h─▒zl─▒ geli┼čir. Ayn─▒ ┼čekilde ─▒slak kompost ├╝zerindeki geli┼čimi kuru komposta g├Âre daha h─▒zl─▒d─▒r.

├ľnlenmesi ve M├╝cadelesi: Kompost yap─▒m─▒nda ├žok dikkatli olunmal─▒ ve birinci fermantasyonda iyi bir k─▒z─▒┼čman─▒n sa─članmas─▒ i├žin kar─▒┼č─▒m i├žine ┼čeker pancar─▒ art─▒─č─▒, malt art─▒─č─▒ veya soya fasulyesi unu ilave edilmelidir.
─░kinci fermantasyon s─▒ras─▒nda kompost s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n 56-58┬║c’de en az 12 saat s├╝re ile kalmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r. Yeti┼čtirme periyodu sonundan odalara buhar verilerek 70┬║c2de 12 saat tutulmal─▒ ve ├╝retim kasalar─▒ %2’lik Sodyum pentaklorfenalt ├ž├Âzeltisi ile muamele edilir.

Bunu da oku :  K├╝lt├╝r mantar─▒nda ye┼čil k├╝f hastal─▒─č─▒

2.4.8. ├ľr├╝mcek A─č─▒ k├╝f├╝(Dactylium dendroides)
Belirtisi: Genellikle kesilmi┼č ve yast─▒klar ├╝zerinde b─▒rak─▒lm─▒┼č mantar par├žalar─▒ ile ├Âl├╝ mantar g├Âvdelerinden kaynaklanan bir hstal─▒kt─▒r. ├ľrt├╝ topra─č─▒ ve mantarlar ├╝zerinde beyaz a─č meydana gelir. Enfeksiyona u─čram─▒┼č mantarlar sar─▒ms─▒ kahverengine d├Âner, b├╝k├╝l├╝r ve d├╝┼čerler. Esas geli┼čme devresinde h─▒zl─▒ bir yay─▒l─▒m g├Âstererek ├Ârt├╝ topra─č─▒n─▒ ve mantarlar─▒n ├╝zerini ├Ârterler. Geli┼čen t├╝y halindeki miseller daha ├žok k─▒rm─▒z─▒ms─▒ mor renktedir.

Yay─▒lmas─▒: K├╝f sporlar─▒n─▒n ├╝retim yerlerinde, ├Ârt├╝ topra─č─▒ i├žinde meydana geldi─či tahmin edilmektedir. Y├╝ksek nem hastal─▒─č─▒n─▒n yay─▒lmas─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmaktad─▒r.

├ľnlenmesi ve M├╝cadelesi: ├ľrt├╝ topra─č─▒n─▒n formaldehit veya buhar ile dikkatli bir ┼čekilde dezenfekte edilmesi gerekir. E─čer ├╝retim devresinde g├Âr├╝l├╝rse bu noktalar─▒n ├╝zerine tuz d├Âk├╝lmesi veya formaldehit solusyonu ile iyice doyurulmas─▒ olduk├ža iyi sonu├ž verir. Formaldehitin etkisini artt─▒rmak amac─▒yla solusyonun verilmesinden sonra lekeler ├╝zerine toz kire├ž serpilmelidir.

├ľrt├╝ topra─č─▒n─▒n serilmesinden sonraki a┼čamada hasat aral─▒klar─▒nda her 100m2’ye 150g benomyl at─▒lmas─▒ da tavsiye edilir. Her hasattan sonra yar─▒ ├Âl├╝ mantarlar veya kesilen mantar art─▒klar─▒ mutlaka uzakla┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.

2.4.9. Yalanc─▒ Domalan(Diehliomyces microspora):
Belirtisi: Bu k├╝f kompostun derinliklerinde geli┼čme g├Âsterir. Daha sonralar─▒ ├Ârt├╝ topra─č─▒ i├žine ve ├╝zerine yerle┼čir. Miselleri sar─▒ms─▒ beyaz renkte kal─▒n ipliksi formdad─▒r. Yalanc─▒ domalan misellerinin geli┼čti─či yerde mantar miselleri geli┼čemez.gen├ž yalanc─▒ domalan ├Ârt├╝ tora─č─▒ i├žinde ve ├╝zerinde geli┼čti─či zaman kusurlu veya ├Âl├╝ meydana gelmi┼č k├╝├ž├╝k mantarlara benzetilmektedir. Misellerin yo─čun olarak bir araya gelmesinden olu┼čan gen├ž domalanlar sar─▒ms─▒ beyaz renktedir.

Yay─▒lmas─▒: Genellikle ├Ârt├╝ topra─č─▒ ile bazen de taze at g├╝bresi gibi ham materyallerde i┼čletmeye gelir. K├╝lt├╝r odas─▒nda sporlar─▒n yay─▒lmas─▒ hava hareketi ile olur. hijyenik tedbirlerin aksamas─▒yla ortaya ├ž─▒kar.

├ľnlenmesi ve M├╝cadelesi: ├ľrt├╝ topra─č─▒ serildikten sonra a┼č─▒r─▒ sulama yapmamal─▒ ve oda i├žinde y├╝ksek nem olu┼čmad─▒na engel olmal─▒d─▒r. Tersi durumlar kahverengi k├╝f├╝n geli┼čmesine uygun etki yapar. Fungisitlerle m├╝cadelesi yoktur.

Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]
(Visited 192 times, 3 visits today)

Related posts

Leave a Comment