Mantar biyolojisi

Mantar biyolojisi

Mantar biyolojisi
Mantarlar─▒n morfolojik yap─▒lar─▒ di─čer bitkilerden olduk├ža farkl─▒ oldu─ču gibi biyolojileri ve ├╝reme sistemleri y├╝ksek bitkilere benzemez. Mantarlarda ├ži├žekli bitkilerdekine e┼čde─čer erkek ve di┼či organlar yoktur, ├žo─čalma ve ├╝reme basidiumlar ├╝zerinde olu┼čan basidiosporlar yoluyla ger├žekle┼čir. Bu e┼čeyli ├žo─čalman─▒n d─▒┼č─▒nda birde misellerin par├žalanmas─▒ ve geli┼čmesi ile meydana gelen vegetatif ├žo─čalma s├Âz konusudur. Bisidiomycedes s─▒n─▒f─▒na giren mantarlarda her bir basidium ├╝zerinde yer alan sporlar olgunla┼čt─▒klar─▒nda sterigmatadan ayr─▒l─▒r, ve f─▒rlat─▒l─▒r. Daha sonra elveri┼čli bir ortam bulundu─čunda ├žimlenerek primer miselleri meydana getirir. Primer miselleri geli┼čmesi ve birle┼čmesi ile sekonder miselleri olu┼čur.

Primordiumlar yani sap ve ┼čapka tasla─č─▒ sekonder miselleri y─▒─č─▒nla┼čmas─▒ sonucunda geli┼čebilirler. Daha sonra geli┼čen gen├ž karpofor ┼čapkaya d├Ân├╝┼č├╝r ve ┼čapkan─▒n alt k─▒sm─▒ndaki lameller ├╝zerinde yeniden sporlar meydana gelir. Basidiomycetes s─▒n─▒f─▒na giren mantarlar ├╝reme bi├žimi bak─▒m─▒ndan homotallik ve heterotallik olmak ├╝zere iki k─▒sma ayr─▒l─▒rlar. Homotallik t├╝rlerde bir spordan olu┼čan misel tek ba┼č─▒na karpofor olu┼čturabilir. Buna kar┼č─▒l─▒k heterotallik t├╝rlerde karpofor i├žin farkl─▒ ├žekirdekleri ta┼č─▒yan iki miselin birle┼čmesi zorunludur. B├Âyle mantarlarda basidiosporlar, plazmogami, karyogami, meyoz olaylar─▒ sonucunda olu┼čur ve haploiddir. Olu┼čum a┼čamas─▒nda ├Ânce basidiumu meydana getirecek iki h├╝cre uzayarak birle┼čir ve aralar─▒ndaki membran kaybolur. Sonra bir h├╝crenin ├žekirde─či di─čerine giderek birle┼čir ve tek ├žekirdekli h├╝cre meydana gelir. Bu tek ├žekirdek meyoz b├Âl├╝nmeye u─črayarak d├Ârt adet haploid ├žekirdek olu┼čturur. Ayn─▒ anda, ┼či┼čkinle┼čerek lobut ┼čeklini alan basidiumun u├ž k─▒sm─▒nda sterigmata olarak adland─▒r─▒lan spor ta┼č─▒y─▒c─▒ ├ž─▒k─▒nt─▒lar belirir. Haploid nucleuslar─▒n her biri, bir sterigmata i├žine girer ve b├Âylece haploid basidiosporlar olu┼čur.

Oysa, ayn─▒ s─▒n─▒fa giren mantar─▒ Agaricus bisporus’da durum bundan biraz farkl─▒d─▒r. Basidiumlar ├╝zerinde d├Ârt yerine iki sterigmata meydana geldi─činden, d├Ârt adet haploid ├žekirdekten ikisi de ├Âb├╝r sterigmata ├╝zerinde diploid yap─▒da iki basidiospor olu┼čur. Dolay─▒s─▒yla k├╝lt├╝r mantar─▒ sporlar─▒n─▒n ├žimlenmesiyle do─čan miseller ba┼člang─▒├žda diploiddir. Bu duruma sekonder homotallizm ad─▒ verilmektedir. Genelde b├Âyle olmakla birlikte, agaricus bisporus t├╝r├╝nde de bazen basidiumlar ├╝zerinde ├╝├ž veya d├Ârt spor olu┼čtu─čunda bunlar haploid yap─▒ya sahiptir. Tek nucleus ta┼č─▒yan b├Âyle sporlar─▒n olu┼čturaca─č─▒ primer miseller ancak z─▒t e┼čeyli yine tek nucleslu ba┼čka misellerle birle┼čtiklerinde ├žift ├žekirdekli sekonder miselyum meydana getirebilir ve primordium verebilirler. ├çift n├╝cleusa sahip basidiosporlar ise imlendiklerinde do─črudan sekonder miselyum olu┼čtururlar.

Pratikte mantar yeti┼čtiricili─činde tohumluk olarak kullan─▒lan misellerin ├žo─čalt─▒lmas─▒, elde bulunan sekonder misellerin uygun besin ortamlar─▒ ├╝zerinde ├╝retilmesi ile yap─▒l─▒r.Bu ama├žla yap─▒lan ├že┼čitli ortamlar mevcuttur.

(Visited 198 times, 1 visits today)
Click to rate this post!
[Total: 2 Average: 5]

Alakal─▒ yaz─▒lar

Leave a Comment