Tohumluk Miselin Elde Edilmesi

mantar miseli

Tohumluk Miselin Elde Edilmesi
1. Misel ├ťretiminin ├ľnemi ve Geli┼čmesi
Daha ├Ânce de belirtti─čimiz gibi mantarlar ├ži├žeksiz bitkilerdir. Dolay─▒s─▒yla tohumlar─▒ yoktur. ├ťretimleri miselleri sayesinde ger├žekle┼čtirilir. Mantar yeti┼čtiricili─činde, de─či┼čik maddeler ├╝zerine sard─▒r─▒larak geli┼čtirilen sekonder miseller kullan─▒l─▒r.

Bu bi├žimde haz─▒rlanm─▒┼č misellere spawn veya tohumluk misel ad─▒ verilmektedir. Zira tohumluk, tohumdan farkl─▒ bir kavram olup ├╝retimde kullan─▒lan generatif veya vegetatif bitki par├žalar─▒n─▒ kapsar. B├Âylece tohumluk misel ├žo─čaltma amac─▒yla haz─▒rlanan ve ├╝retimde kullan─▒lacak olan, hububat daneleri veya baz─▒ organik maddelere sard─▒r─▒lm─▒┼č sekonder miselleri ifade etmektedir.

Mantar─▒n tan─▒nmas─▒n─▒n ve de─čerlendirilmesinin hayli eski olmas─▒na kar┼č─▒n; mantar miseli ├╝retimi, ancak Mantar─▒n ├Âzel ko┼čullarda yeti┼čtirilmeye ba┼člamas─▒ndan sonra ger├žekle┼čebilmi┼čtir. ─░lk a┼čamada mantar y─▒kama suyunun g├╝bre ├╝zerine serpilmesi ve mantar olu┼čturmas─▒ ile yeti┼čtirilmi┼čtir. Ku┼čkusuz bu uygulaman─▒n anlam─▒ bilinmeden yap─▒ld─▒─č─▒ bir ger├žektir. 19. Y├╝zy─▒l─▒nn ikinci yar─▒s─▒ndan itibaren mantar sporlar─▒n─▒n ├žimlendirilmesi yolluyla misel elde edilmesi ve bu misellerin ├╝retimde kullan─▒lmas─▒ ger├žekle┼čmi┼čtir. 1894 y─▒l─▒nda Paris’te Pasteur Enstit├╝s├╝nde ilk kez steril ko┼čullarda tohumluk mantar miseli ├╝retilmi┼č, bunu A.B.D’de doku k├╝lt├╝r├╝ y├Ântemleri ile tohumluk misel elde edilmesi izlemi┼čtir. Doku k├╝lt├╝r├╝ ile misel ├╝retilmesinde, sterilize edilen ahir g├╝bresi ├╝zerine mantar dokusu par├žalar─▒ bula┼čt─▒r─▒lm─▒┼č, par├žalardaki miseller ahir g├╝bresi i├žinde geli┼čtikten sonra normal a┼č─▒lamada kullan─▒lm─▒┼čt─▒r.

Tohumluk misel ├╝retiminde son a┼čama misellerin hububat daneleri ├╝zerine sard─▒r─▒lmas─▒ olmu┼čtur. ─░lk kez 1931 y─▒l─▒nda Amerikal─▒ Sinden, mantar misellerini bu─čday ve ├žavdar tohumlar─▒ ├╝zerine sard─▒rarak geli┼čtirmi┼čtir. Bu bi├žimde haz─▒rlanan tohumluk miselin en ├Ânemli iki yararl─▒ yani, a┼č─▒lamada kolayl─▒k sa─člayarak el eme─čini azaltmas─▒ ve ayr─▒ca misellerin kompostun her yan─▒na e┼čit miktarda yay─▒lmas─▒na olanak vermesidir. O nedenle hububat danelerine sard─▒r─▒lm─▒┼č misel g├╝n├╝m├╝zde d├╝nyan─▒n her yan─▒nda yayg─▒n olarak kullan─▒lan tohumluk misel haline gelmi┼čtir.

2. Misellerin Elde Edilmesi, ├ço─čalt─▒lmas─▒ ve Tohumluk Miselin Haz─▒rlanmas─▒
Tohumluk miselin temizli─či ve kalitesi mantar yeti┼čtiricili─či a├ž─▒s─▒ndan b├╝y├╝k ├Âneme sahiptir. Zira k├╝lt├╝r├╝n gelece─či, kullan─▒lan tohumluk misele ba─čl─▒d─▒r. Miselin yaln─▒zca steril ko┼čullarda haz─▒rlanmas─▒ ve temiz olmas─▒ yeterli bir ├Âzellik de─čildir. Tohumluk misel ayni zamanda ├že┼čidin kendine ├Âzg├╝ ├Âzelliklerini de b├╝nyesinde yani genotipinde ta┼č─▒mal─▒d─▒r.

Temizli─čin sa─članmas─▒ i├žin, misel ├╝retimi s─▒ras─▒nda steril ko┼čullar─▒n bulunmas─▒ ve korunmas─▒ gerekir. Kuru ortamda yabanc─▒ ve zararl─▒ organizmalar─▒n geli┼čmesinin azalaca─č─▒ unutulmamal─▒d─▒r. Bu nedenle laboratuvar zaman zaman steril hava ile havaland─▒r─▒lmal─▒ ve nemden oldu─čunca ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r. Nem artt─▒k├ža mikroorganizma ├╝reme ┼čans─▒ artar. Genelde haftada bir defa, havada ve ├ževredeki mikroorganizma say─▒s─▒ ve ├že┼čidi kontrol edilmelidir. Bunun i├žin petri kutusunda steril a─čar ortam─▒ haz─▒rlanmal─▒ ve kutu misel a┼č─▒lama ├╝nitesinde a├ž─▒lmal─▒, 20 dakika bekletip, kapat─▒lmal─▒, sonra inkubasyon dolab─▒nda 24-25┬░C’de geli┼čmeye b─▒rak─▒lmal─▒d─▒r. Herhangi bir organizma ├╝remesi s├Âz konusu olmazsa, oda havas─▒ temizdir. Olursa neyin ├╝redi─či ve ne miktar ├╝redi─či saptan─▒p, ona g├Âre ila├žlama ve sterilizasyon ger├žekle┼čtirilmelidir. Ayr─▒ca laboratuvarda ├žal─▒┼čan personelin beden ve giysi temizli─čine ├Âzen g├Âsterilmelidir. ├çal─▒┼čmaya ba┼člamadan ├Ânce y─▒kanmal─▒ ve temiz elbiseler giyilmelidir. ├ľzellikle k├╝lt├╝r ve kompost yap─▒m─▒ b├Âl├╝mlerinde ├žal─▒┼čanlar veya o b├Âl├╝mleri gezenler hi├žbir ┼čekilde misel laboratuvar─▒na sokulmamal─▒d─▒rlar.

Tohumluk misel haz─▒rlanmas─▒ ├╝├ž ana b├Âl├╝m├╝ kapsamaktad─▒r. Bunlardan birincisi ana├ž mantarlar─▒n se├žimi ve sporlar─▒n elde edilmesi, ikinci ana k├╝lt├╝rlerin haz─▒rlanmas─▒, ├╝├ž├╝nc├╝s├╝ de ana k├╝lt├╝rler yard─▒m─▒yla misellerin hububat daneleri veya di─čer materyaller ├╝zerine sard─▒r─▒larak tohumluk misellerin elde edilmesidir.

2.1.Ana├ž Mantar─▒n Se├žimi ve Sporlar─▒n Elde Edilmesi
Ana├ž Mantar─▒n se├žimi, ├╝retimi yap─▒lacak ├že┼čidin gen├ž ve sa─čl─▒kl─▒ k├╝lt├╝rlerinin ilk dalgalar─▒ndan yap─▒lmal─▒d─▒r. Se├žilen mantarlar ├že┼čidin tipik ├Âzelliklerini g├Âstermelidir. Bu ama├ž i├žin geli┼čmekte olan mantarlar kontrol alt─▒na al─▒n─▒r. Hastal─▒ks─▒z, ┼čapkal─▒ geni┼č ve ge├ž a├ž─▒lan, k─▒sa sapl─▒, kal─▒n meyve etine sahip mantarlar i┼čaretlenir. Se├žilen mantarlar─▒n has─▒r ┼čapkan─▒n saptan ayr─▒laca─č─▒na yak─▒n bir zamanda yap─▒lmal─▒d─▒r. ┼×apkan─▒n tam b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ ald─▒─č─▒ anda se├žilen 2-5 adet mantar kopar─▒l─▒p laboratuvara getirilir. ├ľnce topraklar─▒ temizlenen mantarlar─▒n, daha sonra saplar─▒ 1 cm uzunluk kalacak ┼čekilde kesilir. B├Âylece hem ┼čapka k─▒sm─▒ daha dengeli bir yap─▒ kazan─▒r, hem de transpirasyon alan─▒ azalt─▒l─▒r. Mantarlar─▒n t├╝m di┼č y├╝zeyleri bir alkoll├╝ pamuk yard─▒m─▒yla silinir ve h─▒zla alevden ge├žirilerek temizlenir. Di┼č y├╝zeylerin dezenfeksiyonu i├žin kullan─▒lan di─čer y├Ântemlerde vard─▒r. Mantarlar─▒n 5-10 dakika kadar %1’lik potasyum permanganat eri─činde tutulmas─▒ veya % 70’lik alkole dald─▒r─▒ld─▒ktan sonra alkol t├╝m├╝yle yan─▒ncaya kadar alevde tutulmas─▒ bunlara ait iki ├Ârnektir.

Dezenfekte edilerek haz─▒rlanan mantarlar daha sonra temiz bir beyaz karton veya temiz bir beyaz karton veya temiz bir cam ├╝zerine, sap ve lameller a┼ča─č─▒da gelecek ┼čekilde yerle┼čtirilir. Hava ak─▒m─▒n─▒ engellemek ve aseptik ko┼čullar─▒ s├╝rd├╝rmek amac─▒yla ├╝zeri temiz bir cam fanusla kapat─▒l─▒r. Normal oda s─▒cakl─▒─č─▒nda birka├ž g├╝n sonra ┼čapka kendili─činden a├ž─▒l─▒r ve lameller g├Âr├╝l├╝r. Lamellerin ├╝zerinde olu┼čan olgun sporlar cam veya karton ├╝zerine d├Âk├╝lmeye ba┼člar. 18-19┬░C’de b─▒rak─▒lan mantarlar olduk├ža bol spor b─▒rakmaktad─▒r. karton veya cam ├╝zerinde siyah kahverengi bir iz meydana getiren sporlar bir suluboya f─▒r├žas─▒ yard─▒m─▒yla toplan─▒p steril cam kaplara konur ve kaplar─▒n a─čz─▒ kapat─▒l─▒r. Elde edilen sporlar taze olarak kullan─▒labilece─či gibi uzun s├╝re sakland─▒ktan sonra da ├žimlendirilebilirler. Kuru ve serin bir yerde mantar Sporlar─▒n─▒n alt─▒ ay canl─▒ kalabildi─či bildirilmektedir. Sporlar so─čukta muhafaza edildi─činde bu s├╝re birka├ž y─▒la kadar ├ž─▒kabilir. Mantar Sporlar─▒n─▒ 5-8┬░C’lerde 4 ay, 3y─▒l ve 6 y─▒l boyunca saklanabilir ve ├╝r├╝n al─▒nabilmektedir. Sporlar─▒n ├žimlenmeye almadan ├Ânce vir├╝slere kar┼č─▒ sava┼č a├ž─▒s─▒ndan s─▒cakl─▒─ča maruz b─▒rak─▒lmalar─▒nda yarar vard─▒r. Bu ama├žla kapal─▒ petri kaplar─▒ i├žine d├Âk├╝len sporlar bir saat s├╝reyle 70┬░C’de tutulurlar. Bu s├╝re sonunda normal olarak vir├╝sler inaktive edilmi┼člerdir. Ancak emin olmak i├žin kontrol testi yap─▒labilir. Bu ama├žla sporlar halinde bu─čday agar ortam─▒ petri kaplar─▒na ekilir ve kaplar─▒n bir k─▒sm─▒ 20┬░C’de di─čer bir k─▒sm─▒ da 30┬░C’de bulunan ├žimlendirme kaplar─▒na yerle┼čtirilir. Sporlarda vir├╝s yoksa, b├╝t├╝n kaplarda ├žimlenme ve misel geli┼čimi ayn─▒d─▒r, fakat 20┬░C’de biraz daha h─▒zl─▒d─▒r. E─čer vir├╝s varsa 30┬░C’de vir├╝s bast─▒r─▒ld─▒─č─▒ndan geli┼čme daha ├žabuk, buna kar┼č─▒l─▒k 20┬░ C’de daha yava┼čt─▒r. Almanya’da Hamburg volksdof’daki Max Planck Enstit├╝s├╝nde vir├╝s testleri bu y├Ântemle yap─▒lmaktad─▒r.

2.2. Sporların Çimlendirilmesi ve Ana Kültürün Hazırlanması
Sporlar─▒n ├žimlendirilmesi ve misel elde edilmesi ├Âzel besin ortamlar─▒ ├╝zerinde ve steril ko┼čullarda yap─▒l─▒r. Besin ortam─▒n─▒n kat─▒l─▒─č─▒n─▒ sa─člamak i├žin agar kullan─▒l─▒r. Besin kayna─č─▒ olarak da ┼čeker ,pepton veya di─čer organik maddelerden yararlan─▒l─▒r. Baz─▒ mantarlar─▒n sporlar─▒ kolay ├žimlendi─či halde di─čer baz─▒lar─▒n─▒nki sorun yarat─▒r. Baz─▒ durumlarda ortama o Mantar─▒n misellerinden veya baz─▒ kimyasal maddelerden katmak gerekebilir. ├ľrne─čin bal ve kloroformun Agaricus macroporus’ta ├žimlenmeyi 8 g├╝n k─▒saltt─▒─č─▒n─▒ bildirmektedir.

Ortamlara Sporlar─▒n ekimi yine steril bir yerde yap─▒l─▒r. Ekimi i├žin ┼či┼čelerin a─čz─▒ a├ž─▒l─▒r ve hafif├že alevden ge├žirildikten sonra, yak─▒lm─▒┼č bir platin u├žlu i─čne ile al─▒nan sporlar besin ortam─▒ ├╝zerine zig-zag yap─▒larak b─▒rak─▒l─▒r. Ekimden sonra ┼či┼čenin a─čz─▒ yeniden alevden ge├žirilir ve pamuk t─▒pa ile kapat─▒l─▒r.

Ekim yap─▒lan ┼či┼čeler, Sporlar─▒n ├žimlenmesi i├žin 20-25┬░C s─▒cakl─▒ktaki ├žimlendirme dolaplar─▒nda ve karanl─▒kta b─▒rak─▒l─▒rlar. Sporlar─▒n ├žimlenmesi i├žin en elveri┼čli s─▒cakl─▒k d├╝zeyi 22┬░C’dir. ├çimlendirme s├╝resi 21-30 g├╝nd├╝r. Bu s├╝re sonunda Sporlar─▒n ├žimlenmesiyle miseller geli┼čmeye ba┼člar. Geli┼čen miseller yeni malt-agar ortamlar─▒ ├╝zerine a┼č─▒lanarak ana k├╝lt├╝rler ├žo─čalt─▒l─▒r.

Hem Sporlar─▒n ├žimlendirilmesi, hem de ana k├╝lt├╝r i├žin ├žo─čalt─▒lmas─▒ i├žin kullan─▒lan ba┼čka besin ortamlar─▒ da mevcuttur. ├ľrne─čin; bu─čday-agar, yulaf-agar, patates dekstroz agar, bira mayas─▒ agar,havu├ž-glikoz agar, kompost agar gibi. Malt-agar ortam─▒ndan sonra en fazla kullan─▒lan besin ortam─▒ olan bu─čday-agar’─▒n haz─▒rlan─▒┼č─▒ da ┼č├Âyledir: 125gr bu─čday tart─▒larak 4 lt saf su i├žerisinde iki saat kaynat─▒l─▒r ve 24 saat bekletilir. Bu s├╝re %2 oran─▒nda agar kat─▒larak kaynama noktas─▒na kadar ─▒s─▒t─▒l─▒r ve daha sonra otoklavda 120┬░C’de 20 dakika tutularak sterilize edilir. Bu ┼čekilde haz─▒rlanan ortamlar ├Âzellikle ana k├╝lt├╝r misellerinin ├žo─čalt─▒lmas─▒nda ba┼čar─▒l─▒ sonu├žlar vermektedir (G├╝nay ve abak 1975).

Sporlar─▒n ekilmesinde tekli spor y├Ântemi veya ├žoklu spor y├Ântemi kullan─▒l─▒r. Agaricus bisporus t├╝r├╝n├╝n Sporlar─▒n─▒n her biri teorik olarak tek ba┼č─▒na verimli misel meydana getirebilir. ├ç├╝nk├╝ ├žo─čunlukla diploiddirler. ├çoklu spor a┼č─▒lamas─▒ daha ├žok ─▒slah amac─▒ ile yap─▒l─▒r. Farkl─▒ sporlardan meydana gelen hiflerin birle┼čmesi ile olu┼čan misellerden b├Âylece de─či┼čik karakterler ta┼č─▒yan yeni ├že┼čitler elde edilebilir. Spordan misel elde etme yan─▒nda dokulardan saf k├╝lt├╝r elde ederek vegetatif ├žo─čaltmada yap─▒labilir. Her ne kadar baz─▒ ara┼čt─▒r─▒c─▒lar doku k├╝lt├╝r├╝ ile elde olunan misellerle yap─▒lan ├╝retimde verim d├╝┼č├╝kl├╝─č├╝ g├Âr├╝ld├╝─č├╝n├╝ belirtmekte iseler de, bunun tersini savunan yazarlar─▒n say─▒s─▒ da az de─čildir.

2.3.Tohumluk Miselin Haz─▒rlanmas─▒
─░ster spordan isterse dokudan meydana gelmi┼č olsun, elde edilen ana k├╝lt├╝r ┼čeklindeki miseller daha sonra kompost veya bu─čdaygil tohumlar─▒ ├╝zerinde geli┼čtirilerek tohumluk misel elde edilir. Hububat tohumu olarak, bu─čday, ├žavdar, dar─▒ ve s├╝p├╝rge otu tohumlar─▒ kullan─▒l─▒r. Hangi tohum kullan─▒l─▒rsa kullan─▒ls─▒n tohumluk misel elde etme ┼čekli ayn─▒d─▒r. O nedenle a┼ča─č─▒da ├Ârnek olarak en fazla kullan─▒lan bu─čday ├╝zerinde haz─▒rlanm─▒┼č tohumluk miselin yap─▒m─▒ anlat─▒lm─▒┼čt─▒r.

Bunun i├žin 10 kg bu─čday s─▒cak su i├žerisinde 15-30 dakika kaynat─▒l─▒r. Sonra eleklere ve s├╝zge├žli kovalara konarak suyu iyice s├╝z├╝l├╝r. Bu─čday danelerinin ├╝st├╝ havada kurutulur. Bu─čday danelerinin kaynat─▒lmas─▒ zorunlu de─čildir. Ancak kaynat─▒lm─▒yorsa bu─čdaylar ilkin 12-20 saat s├╝reyle su i├žerisinde b─▒rak─▒l─▒r. Danelerin suyu iyice emmesi sa─član─▒r. Sonra yine suyu s├╝z├╝l├╝p ├╝st├╝ kurutulur. Kaynatman─▒n veya suda b─▒rakman─▒n amac─▒ bu─čday─▒n i├žine su vermek, onu ┼či┼čirmektir. Su verme i┼člemi bitince 10 kg bu─čdaya 50g kire├ž ve 200g al├ž─▒ ilave edilir. Kire├ž ve al├ž─▒ m├╝┼čtereken bu─čday daneleri ile kar─▒┼čt─▒r─▒l─▒r. Kire├ž, ortam─▒n pH de─čerinin 6-6.5’ta kalmas─▒na yard─▒m eder, al├ž─▒ ise danelerin birbirine yap─▒┼čmas─▒n─▒ ├Ânler. Daha sonra 1 lt, s─▒ca─ča mukavim ┼či┼čelere hacimlerinin 2/3’├╝ kadar bu─čday doldurulur. A─čz─▒ pamuk veya al├╝minyum folyo ile s─▒k─▒ca kapat─▒l─▒r. ┼×i┼čeler otoklava konur ve 125-130┬║C’de 1.5-2 saat s├╝reyle sterilize edilir. ┼×i┼čelerin b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ve i├žine konan bu─čday miktar─▒na g├Âre s├╝re de─či┼čebilir. S├╝re, otoklav istenen s─▒cakl─▒─ča ula┼čt─▒ktan sonra tutulur. Biraz uzun s├╝re otoklavda b─▒rakmak, k─▒sa s├╝re b─▒rakmaktan iyidir. Ancak ├žok fazla s─▒cakta ve fazla uzun s├╝re b─▒rakma danelerin kurumas─▒na yol a├žabilir. Bu durum ileride misellerin geli┼čmesinin nem azl─▒─č─▒ndan yava┼člamas─▒na neden olur. ─░┼če yerine s─▒ca─ča dayan─▒kl─▒ ┼čeffaf di─čer malzemelerde kullan─▒labilir. S├╝re sonunda ─▒s─▒tmaya son verilir ve otoklav so─čumaya b─▒rak─▒l─▒r. Kapa─č─▒ a├ž─▒l─▒p ┼či┼čeler d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒l─▒r ve a┼č─▒lama odas─▒na al─▒n─▒r. U.V lambalar yak─▒l─▒r 6-7 saat sonra a┼č─▒lama odas─▒n─▒n havas─▒ tam steril hale getirilir. U.V ─▒┼č─▒nlar s├Ând├╝r├╝l├╝r. Steril hava bas─▒larak odada bas─▒n├ž yarat─▒l─▒r ve d─▒┼čardan a┼č─▒lama odas─▒na hava girmesi ├Ânlenir. Bundan sonra ana k├╝lt├╝rden par├žalar al─▒narak ┼či┼čelere bu k├╝lt├╝rler konur, a─č─▒zlar─▒ yine kapat─▒l─▒r. ├çal─▒┼čmaya steriliteyi bozmadan devam edilir.

┼×i┼čeler a┼č─▒land─▒ktan sonra misel geli┼čtirme odas─▒na yerle┼čtirilir. Burada 20-25┬║C’de, %60-70 oransal nemde 20-30 g├╝nde miseller ┼či┼čeyi sarar, Ortam s─▒cakl─▒─č─▒ y├╝kseldik├že misellerin bu─čdaylar─▒ sarma s├╝resi k─▒sal─▒r. Yaln─▒z sarmay─▒ h─▒zland─▒rmak i├žin 10-15 g├╝n sonra birinci, 20-25 g├╝n sonra ikinci defa ┼či┼čeler ├žalkalan─▒r. Miseller ┼či┼če i├žine yay─▒l─▒r. Miseller tamamen ┼či┼če i├žine yay─▒l─▒nca a┼č─▒lama odas─▒ndan al─▒n─▒p, kullan─▒lacaksa saklan─▒r yada a┼č─▒lan─▒r. Esas─▒nda b├Âyle bir ┼čekil misel ├╝retimini kolayla┼čt─▒r─▒r. ├ç├╝nk├╝ ana k├╝lt├╝r ┼či┼česi ancak 2-3 tane bu─čday ┼či┼česini a┼č─▒lar. Oysa iyi sarm─▒┼č bir dane bu─čday ┼či┼česi 50-100 adet yeni ┼či┼čeyi a┼č─▒lamaya yeter.

A┼č─▒lamay─▒ iki ki┼činin yapmas─▒ daha uygundur. A┼č─▒lama yaparken ana k├╝lt├╝r ve dane ┼či┼česinin a─čz─▒ndaki pamuk ve ┼či┼če a─č─▒zlar─▒, aleve tutulmal─▒ ve a┼č─▒lamadan sonra yine alevden ge├žirip kapat─▒lmal─▒d─▒r. A┼č─▒lama s─▒ras─▒nda fazla hareketten ka├ž─▒n─▒lmal─▒ ve konu┼čulmamal─▒d─▒r. E─čer a┼č─▒lamada misel sard─▒r─▒lm─▒┼č ┼či┼čeler kullan─▒lacaksa bu ┼či┼čeler ├Ânceden sallan─▒p i├žindeki bu─čday topaklar─▒ par├žalanmal─▒ ve da─č─▒t─▒lmal─▒d─▒r. Temiz ├žal─▒┼č─▒lmad─▒─č─▒ ve bula┼čma oldu─ču zaman a┼č─▒lamadan 2-3 g├╝n ├Ânce bilhassa penicillum’lar ye┼čil renkleri ile ┼či┼če i├žindeki bu─čdaylar ├╝zerinde ├žabucak g├Âr├╝l├╝rler. Bunun d─▒┼č─▒nda Aspergillum, mucor ve fusarium t├╝rleri de bulunabilir.1. hafta i├žinde de ┼či┼če i├žinde sulanmayla beraber bakteri enfeksiyonlar─▒ kendini belli eder. Bu tip enfeksiyonlu ┼či┼čeler hemen ortamdan uzakla┼čt─▒r─▒lmal─▒, laboratuvardan uzak bir yerde bo┼čalt─▒l─▒p yak─▒larak imha edilmelidir. De─či┼čik mantar ├že┼čitlerinde misellerin maksimum depolama s├╝resinin farkl─▒ oldu─ču ├žok say─▒da yap─▒lm─▒┼č ara┼čt─▒rmalarla ortaya konmu┼čtur. Tohumluk miseller normal oda ┼čartlar─▒nda bir haftadan fazla saklanamaz. En iyi saklama s─▒cakl─▒─č─▒ 2-4┬║C’dir. Krem renkli ├že┼čitlerin miselleri 2┬║C’de iki ay depolama sonucu canl─▒l─▒─č─▒n─▒ kaybederken, beyaz renkli ├že┼čitler 6 aydan fazla s├╝rede bile rahatl─▒kla saklanabilirler. S─▒v─▒ azot i├žinde -160┬║C’de miseller iki sene muhafaza edilmi┼č, bu s├╝re sonunda ├╝r├╝n verme kabiliyeti kaybolmam─▒┼čt─▒r. Tohumluk miseller kuru olarak da ├žok uzun s├╝re saklanabilir.

Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ verim denemelerinde, uzun s├╝re saklanan misellerin veriminde d├╝┼čme oldu─čunu belirleyen ara┼čt─▒r─▒c─▒lar yan─▒nda, herhangi bir farkl─▒l─▒k olmad─▒─č─▒n─▒ belirtenler de vard─▒r. Optimal depolama s├╝resi bu y├╝zden 20-30 g├╝n olarak kabul edilir. Nakliye s─▒ras─▒nda da miseller canl─▒l─▒─č─▒n─▒ yitirebilirler. ├ço─ču kez k─▒z─▒┼čma meydana gelir. Ta┼č─▒ma s─▒ras─▒nda miseller takviye edilmi┼č ka─č─▒t torbalar ve karton kutular i├žine veya ┼či┼čelere konulmal─▒d─▒r. Mantar miseli ├╝reten firmalar─▒n, ├╝rettikleri misellerin verim kontrollerini yapmalar─▒ gerekir. Bunun i├žinde normal mantar ├╝retim substrat─▒na d├Ârt tekrarlamal─▒ a┼čamalar yap─▒l─▒r. Tohumluk misel bu denemelerden sonra piyasaya s├╝r├╝l├╝r. Dane tohumluk miseli geni┼č ├žapta kullan─▒lmas─▒na kar┼č─▒l─▒k, son y─▒llarda yeniden substrat tohumluk misel mantar ├╝retiminin alt y─▒llar─▒nda en ├žok kullan─▒lan ┼čekil idi.

Tohumluk misel ├╝retiminde kullan─▒lacak substrat─▒n haz─▒rlan─▒┼č─▒ asl─▒nda normal mantar yeti┼čtirilmesinde kullan─▒lan kompostundakine benzemekle birlikte baz─▒ ayr─▒cal─▒klar─▒ da vard─▒r. Kompost, at g├╝bresi veya bu─čday sap─▒yla haz─▒rlan─▒r. 1. Fermantasyona u─črat─▒l─▒r. Normal kompost misel ├╝retimine uygun de─čildir. ─░├žinde suda ├ž├Âz├╝nm├╝┼č veya serbest halde amonyak bulunabilir ve amonyak misel geli┼čmesini ├Ânler. Bu nedenle tohumluk misel ├╝retiminde kullan─▒lacak kompostun fermantasyondan sonra laboratuvarda uzun s├╝re y─▒kanmas─▒ ve amonya─č─▒n─▒n giderilmesi gerekir. Tohumluk misel yap─▒m─▒nda kullan─▒lacak iyi bir kompost kahverenginde, k─▒r─▒lgan fakat elastik olmal─▒, amonyak kokusundan arinmi┼č bulunmal─▒d─▒r. Elle s─▒k─▒ld─▒─č─▒nda su damlamamal─▒ nem oran─▒ %55-60 aras─▒nda olmal─▒d─▒r. Bu ama├žla kompost preslenip fazla suyu ak─▒t─▒l─▒r. B├Âylece haz─▒rlanan kompost ya hububat danelerinde oldu─ču gibi ┼či┼čelere konulup otoklavda sterilize edildikten sonra misel a┼č─▒lamas─▒nda kullan─▒l─▒r, Ya da plastik torbalarda paket halinde tohumluk misel yap─▒l─▒r. ─░kinci durumda kompost ├Ânce 4-5 cm geni┼člikte 20 cm uzunlukta kaplarin i├žine preslenir, kaplar─▒n a─čz─▒ kapat─▒l─▒r ve otoklavda sterilize edilir. Otoklavdan ├ž─▒kar─▒lan ve so─čutulan kompost, kaplardan plastik torbalara al─▒n─▒r ve a┼č─▒lan─▒r. Torbalar─▒n a─čz─▒ preslenerek 20-25┬║C aras─▒ndaki geli┼čtirme odas─▒na yerle┼čtirilir. 6-8 hafta i├žinde miseller ortam─▒ iyice sarar ve tohumluk misel elde edilir. ( Kaynak: Mantar Yeti┼čtiricili─či Kitab─▒ Prof. Dr. Atila G├ťNAY )

(Visited 72 times, 1 visits today)
Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]

Alakal─▒ yaz─▒lar

Leave a Comment